نظام آموزشی جدید در ایران ، آموزش و پرورش ایران

نظام آموزشی جدید در ایران ، آموزش و پرورش ایران


نظام آموزشی جدید در ایران ، آموزش و پرورش ایران وسیستم ۳-۳-۶ در نظام آموزشی ، در سال تحصیلی ۹۲-۹۱ در نظام آموزشی کشور استقرار یافت و اجرا شد.
نظام آموزشی جدید در ایران ، آموزش و پرورش ایران
بدین ترتیب دانش‌آموزان پایه پنجم ابتدایی به جای ورود به مقطع راهنمایی، به دوره ششم ابتدایی وارد می‌شوند و براین اساس مقطع اول راهنمایی فقط برای همان سال حذف می‌شود.تحول ساختاری در نظام آموزشی با استقرار سیستم «۳-۳-۶» از سال تحصیلی آینده ۹۲آغاز شد، . این در حالی است که تحول محتوایی از سال تحصیلی ۹۱ آغاز شد و در نخستین گام کتب پایه اول دبستان تغییرات اساسی یافته است. براین اساس کتب ریاضی و علوم تا ۸۰ درصد تغییر کرده و کتاب‌های قرآن و فارسی نیز در این دوره تحصیلی بهسازی شده است.دوره ابتدایی در نظام تحصیلی کنونی فقط گروه‌های سنی ۶ تا ۱۰ سال را پوشش می‌داد، اما با استقرار نظام آموزشی جدید، دوره ابتدایی شامل گروه‌های سنی ۶ تا ۱۱ سال خواهد شد.

نظام آموزشی جدید در ایران ، آموزش و پرورش ایران

مهمترین هدف از ایجاد ساختار آموزش جدید  آماده‌کردن دانش‌آموزان برای کسب آداب و مهارت‌های زندگی اجتماعی می باشد.  از آنجا که دوره ابتدایی را دوره آموزش عمومی و بسیار تأثیرگذار برای دانش‌آموزان می‌دانیم، بنابراین اگر یک سال به این دوره اضافه شود، دانش‌آموزان توانایی بیشتری برای حضور در اجتماع و فعالیت‌های مشارکتی پیدا می‌کنند.همچنین با اضافه شدن یک سال به دوره ابتدایی، دانش‌آموزان فرصت بیشتری برای انتخاب رشته تحصیلی پیدا می‌کنند، چرا که در این صورت دانش‌آموزان تا زمان انتخاب رشته ۹ سال تحصیلی فرصت دارند.نظام آموزشی جدید  ساختار «۳-۳-۶» هم اکنون در ۱۲۰ کشور دنیا در حال اجراست. در سال تحصیلی ۹۲-۹۱ پایه اول راهنمایی حذف شد،با تغییر ساختار آموزشی از «۴-۳-۵» به «۳-۳-۶»، محتوای کتاب‌های درسی به ترتیب از سال تحصیلی ۹۱ (پایه دوم و ششم ابتدایی)، سال ۹۲ (سوم ابتدایی و اول راهنمایی)، سال ۹۳ (چهارم ابتدایی و دوم راهنمایی) سال ۹۴ (پنجم ابتدایی و سوم راهنمایی)، سال ۹۵، (اول دبیرستان و دوم دبیرستان) و سال ۹۶، سوم دبیرستان تغییر  کرد.ساختار نظام آموزشی و محتوای کتاب‌های درسی دانش‌آموزان در سال تحصیلی ۹۷-۹۶ در همه مقاطع تغییر کرده و بدین ترتیب مقطع پیش‌دانشگاهی به طور قطع از دوره‌های تحصیلی حذف می‌شود.پس از طی این ۶ سال، دوره متوسطه به دو دوره سه ساله متوسطه اول و متوسطه دوم تقسیم می‌شود، اما نظام آموزشی همان ۱۲ سال تمام است.
دوره پیش دبستانی همچنان یک دوره غیررسمی و غیر اجباری است  با این وجود صدور مجوز، بحث نظارت، تولید محتوا و گزینش نیروی انسانی در مراکز پیش دبستانی برعهده آموزش و پرورش خواهد بود. در نظام آموزشی جدید سعی شده حافظه محوری در دانش‌آموزان به تفکر فلسفی تغییر یابد،محتوای کتب درسی در نظام آموزشی جدید به شکلی طراحی شده است که در ذهن دانش آموز ایجاد مسئله کرده و او را به دنبال راه‌حل بکشاند.هرگونه تغییر در نظام آموزشی نشانه پویایی نظام آموزشی در کشور است، ضمن این که همه تغییرات محتوایی و ساختاری در نظام آموزشی جدید نتیجه پژوهش‌های نزدیک به ۳۰ ساله است و مطالعات پژوهشی عمیقی پشت آن طرح نهفته است. آموزش و پرورش به سبک جدید که در آن مدرسه، معلم و کلاس درسی باشد از حدود ۱۵۰ سال پیش در کشور شکل گرفت،قبل از آن دانش آموزان در مکتب خانه یا مسجد تنها خواندن و نوشتن یاد می گرفتند اما در شیوه جدید آموزش، قرار شد که مهارتهایی هم به دانش آموزان آموخته شود. از آن زمان تاکنون آموزش و پرورش ما تغییرات فراوانی با هدف بهتر شدن پیدا کرد اما هربار منتقدانی هم داشت. به طوریکه الان کارشناسان آموزشی معتقدند نظام آموزشی ما هیچ مهارتی را به دانش آموزان یاد نمی دهد و بیشتر بر حفظیات استوار است.

تغییرات نظام آموزشی در ایران و نظام آموزشی جدید

تا سال ۱۳۴۶ نظام آموزشی به دو دوره تقسیم می شد ۶ سال ابتدایی و ۶ سال متوسطه و سالها همین نظام آموزشی در کشور دایر بود.علاءالدین کیا مدیرهماهنگی امور پژوهشی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش درباره تغییرات نظام آموزشی به خبرآنلاین می گوید: تغییر اساسی و بنیادین مقاطع تحصیلی به سبک آموزش فعلی در سال ۱۳۴۶ آغاز شد و نظام آموزشی ۶ ـ ۶ یعنی دو دوره ابتدایی و متوسطه به ۵ ـ ۳ ـ ۴ یعنی پنج سال ابتدایی، سه سال راهنمایی و چهار سال متوسطه تبدیل شد.این نوع نظام آموزشی پس از انقلاب تا سال ۱۳۷۰ در مدارس کشور اجرا شد.اما در سال ۱۳۷۰، شورای عالی آموزش و پرورش تصمیم گرفت تا دوره پیش دانشگاهی را از دوره متوسطه جدا کند. در این نظام آموزشی جدید که به «نظام جدید» معروف شد، دانش آموزان پنج سال ابتدایی، سه سال راهنمایی، سه سال تا دیپلم و یک سال دوره پیش دانشگاهی را می‌گذراندند تا بتوانند به دانشگاه راه یابند.کیا می گوید: دانش آموزان در طرح نظام جدید باید برای ورود به پیش دانشگاهی امتحان ورودی می‌دادند و در صورت گرفتن نمره قبولی، می‌توانستند در این دوره شرکت و بعد در کنکور سراسری ثبت نام کنند.اما پس از گذشت چند سال و کاهش جمعیت داوطلبان دانشگاهی، امتحان ورود به پیش دانشگاهی برداشته شد و دانش آموزان پس از دیپلم و در صورت علاقه می‌توانستند در این دوره هم شرکت کنند.در این تغییر نظام آموزشی، در دو مقطع تحصیلی ابتدایی و راهنمایی تغییر ایجاد نشد و تنها دوره متوسطه تبدیل به ترمی واحدی و بعد سالی واحدی یا تفکیک دوره پیش دانشگاهی از مدارس متوسطه شد. در سال ۱۳۸۹ بار دیگر مراکز پیش دانشگاهی که در سال ۱۳۸۳ از مدارس متوسطه جدا شده بودند، به دوره متوسطه متصل شدند.

دلایل تغییر نظام آموزش به نظام آموزشی جدید در ایران

دلایل متعددی در آن دوران باعث شد که نظام آموزشی تغییر کند و دوره پیش دانشگاهی ایجاد شود؛ اما در آن زمان اعلام شد که در دهه ۷۰ تعداد دانش آموزان متوسطه از حدود ۱.۹ میلیون نفر به ۵ میلیون نفر و تعداد دانش آموختگان متوسطه از سالانه حدود ۲۸۰ هزار نفر به ۷۰۰ هزار دانش آموخته دیپلمه افزایش یافت. بنابراین بیش از ۸۰ درصد دانش آموختگان دیپلمه از ورود به دانشگاه باز می ماندند و به ناچار به بازار روی می آوردند بدون این که مهارت لازم را کسب کرده باشند.

نظام آموزشی جدید _ تغییر به سبک قدیم

این نظام آموزشی هم در کشور دچار تغییراتی شد و در سال ۱۳۸۸ وزیر آموزش و پرورش دولت دهم، حاجی بابایی نظام آموزشی را به دو دوره ۶ ـ ۶ یعنی ۶ سال دوره ابتدایی و ۶ سال دوره متوسطه تقسیم کرد و حتی معاونت‌های جدید خود را بنا بر این طرح انتخاب کرد، به گونه‌ای که هم اکنون وزارت آموزش و پرورش دو معاونت ابتدایی و متوسطه دارد.اما این طرح هم پس از گذشت مدت کوتاهی تغییر کرد و اعلام شد که نظام آموزشی به سه دوره ۶-۳-۳ تبدیل می‌شود. یعنی شش سال ابتدایی، سه سال راهنمایی و سه سال متوسطه.وقتی تصمیم دوباره به تغییر نظام آموزشی گرفته شد، کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس اعتراض خود را اعلام کرد. آن زمان علی عباسپور تهرانی فرد، رئیس پیشین کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس گفت: ترس اصلی ما این است که در جریان اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، به سرنوشت ناگوار یارانه ها دچار شویم. ما با اجرای این طرح در مهرماه سال ۱۳۹۱ مخالفیم. در جریان اجرای هدفمند سازی یارانه ها هم دولت به حرف نمایندگان گوش نکرد و نرخ بالای ارز، وجود نقدینگی بالا و آشفتگی اقتصادی فعلی نیز محصول همین بی توجهی به توصیه های کارشناسان و نمایندگان ملت است. به همین خاطر، دولت باید در اجرای این سند آموزشی به سخنان و مشورت های نمایندگان مردم گوش دهد.عباسپور در ادامه به بی توجهی دولت به محتوای سند تحول آموزش و پرورش اشاره کرد و گفت: ۶ سال پیش تصویب کردیم که معاونت پرورشی در مدارس احیا شود اما نه در دولت نهم و نه در دولت دهم ، این امر محقق نشده است. تبدیل مقاطع آموزشی به چهار دوره سه ساله، کاملا خلاف سند بنیادین آموزش و پرورش است، ما نگران هستیم با وجود این که شرایط آموزش زیربنایی،محتوایی و عمقی برای تعلیم فرزندانمان مهیا نشده است، این طرح نتواند نتایج ثمر بخشی داشته باشد.

نظام آموزشی جدید و تغییر دوباره

با وجودی که الان کتب درسی به شیوه جدید تدوین، معلم ها و دانش آموزان هم تقریبا عادت کرده اند اما به نظر می رسد در دولت یازدهم ،شورای عالی انقلاب فرهنگی در حال بررسی تغییر دوباره نظام آموزشی است و شورای عالی آموزش و پرورش از اجرای نظام آموزشی جدید ۳ ـ ۳ ـ ۳ ـ ۳ خبر می دهد.فانی وزیر آموزش و پرورش هم مخالف این موضوع نیست. از سوی دیگر او در نظر دارد تا روز پنج شنبه را دوباره در مدارس احیا کند البته به شیوه خودش! فانی با بیان اینکه در روز بدون کتاب دانش‌آموزان به فعالیت‌های هنری یادگیری مهارت های زندگی می‌پردازند می گوید: کارگروهی از معاونت پرورشی آموزش و پرورش ،کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ،معاونت تربیت بدنی و معاونت ابتدایی ومتوسطه ،در حال بررسی این طرح است.اما همزمان مخالفان این تغییر را خلاف سند تحول آموزشی در کشور دانستند و حاجی بابایی اعلام کرد شتابزدگی عبارت است از بیانی که منجر به شکست و پشیمانی شود و قابلیت اجرا نداشته و افکار عمومی هم پذیرای آن نباشد. نمونه شتابزدگی در گفتار مدیران فعلی را در خبر «لغو تعطیلی پنج‌شنبه‌ها» شاهد بودیم؛ در غیر قانونی اعلام کردن «مدارس نمونه» شاهد بودیم و در تأیید و تکذیب‌های خبرهای مکرر آماری شاهد بودیم.طبق طرح یک روز بدون کیف و کتاب قرار است دانش‌آموزان یک روز هفته را بدون کیف و کتاب در مدرسه حاضر شوند که این روز ممکن است ۵شنبه یا سایر روزهای هفته باشد. بر اساس این طرح قرار است صرفا یک روز برای تمام دانش‌آموزان برای فعالیت‌های فوق برنامه اعلام نشود تا امکان مدیریت نیز آسانتر باشد و این طرح سال آینده به صورت آزمایشی در تعدادی از مدارس ابتدایی و متوسطه اول (راهنمایی) اجرا می‌شود. اگر مدرسه ظرفیت داشته باشد تمام دانش آموزان در روزهای ۵ شنبه بدون کیف و کتاب به مدرسه می‌آیند و به برنامه‌های شاد و متنوع روی می‌آورند، گفت: در مدارس بزرگ که تعداد زیادی دانش‌آموز دارند و امکان آن وجود ندارد که تمام دانش‌آموزان در روز ۵شنبه به مدرسه بیایند یک روز بدون کیف و کتاب در طول هفته توزیع می‌شود به عنوان مثال دانش‌آموزان کلاس اول ابتدایی یک روز در هفته یعنی شنبه‌ها بدون کیف و کتاب به مدرسه می‌آیند و لزوما تمام دانش‌آموزان روزهای پنج شنبه به فعالیت‌های پرورشی نمی‌پردازند.

تغییرات بی ثمر در نظام آموزشی جدید

غیر از اینها رییس پیشین کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس معتقد است: چه تفاوتی می کند دانش آموزان ۱۲ سال درس بخوانند یا ۱۰ سال؟ مهم این است که نتیجه این آموزش و آموختن کتابهای سخت درسی چه می شود چون دانش آموزان ما بدون هیچ مهارتی وارد بازار کار می شوند و انتظار بهترین کار با بهترین حقوق را دارند.عباسپور تهرانی در این باره به خبرآنلاین گفت: به نظر من تا وقتی دانش آموزان ما نتوانند مهارت و تخصصی در مدرسه بیاموزند این تغییرات بی ثمر است و تنها نتیجه آن تقویت حفظ کردن دانش آموزان است. البته این کار ریشه ای است و باید معلمان در درجه اول آموزشهایی در این زمینه ببینند تا بتوانند آن را به دانش آموزان منتقل کنند.۳ ساله شدن دوره آموزشی هنرستان‌ها از سال ۹۵ – احتمال کاهش رشته‌های هنرستانی در سال آینده بر اساس ” آمایش سرزمین.در رابطه با هنرستان‌ها، آنچه که تاکنون مشخص شده این است که دوره‌ آموزشی هنرستان‌ها از دو سال به سه سال افزایش می‌یابد؛ این در حالی است که هم‌اکنون رشته‌های هنرستانی(به استثنای ۹ رشته هنری) «پیش‌دانشگاهی» ندارند، اما از سال تحصیلی ۹۶ – ۹۵ هنرستان‌ها نیز سه ساله می‌شوند که فرصت خوبی است تا با آرامش و وقت کافی و کیفیت بهتری آموزش‌های فنی و مهارتی به دانش‌آموزان ارائه شود.با در نظر گرفتن شروع تغییرات نظام آموزش و پرورش از سال آینده، از سال تحصیلی ۹۶ – ۹۵ که در آن سال به جای دوم متوسطه فعلی، پایه اول متوسطه نظام جدید ایجاد خواهد شد، هنرستان‌ها سه ساله می‌شود.

 ” فنی و حرفه‌ای و کاردانش ” همچنان جدا باقی می‌ماند

‌ اهداف آموزش و پرورش در شاخه فنی و حرفه‌ای با کاردانش متفاوت است؛ بر این اساس، در «فنی و حرفه‌ای» آموزش‌ها مشتمل بر چند مهارت است که با «عمق کمتر و گستره‌ بیشتر» ارائه می‌شود، اما در «کاردانش» آموزش ناظر به یک مهارت مشخص است که با «عمق بیشتر و گستره کمتر» ارائه می‌شود.مدیرکل آموزش متوسطه فنی‌ و حرفه‌ای و کاردانش تصریح کرد: ‌ در رابطه با اینکه در آینده نیز آموزش‌های هنرستانی به همین شیوه باقی می‌ماند یا خیر، باید منتظر باشیم تا در برنامه‌های کلان آموزش و پرورش تکلیف این مسئله روشن شود اما فعلاً‌ به همین شیوه باقی می‌ماند.

 طرح مجدد ایجاد ششمین گروه آزمایشی در کنکور سراسری، برای هنرستانی‌ها

تاکنون با توجه به اینکه دانش‌آموزان هنرستانی «پیش‌دانشگاهی» نداشته‌اند، در ورود به آموزش عالی باید در مسیر مشخص و محدود آموزشکده‌های فنی و حرفه‌ای قرار می‌گرفتند و دوره کاردانی را می‌گذراندند، اما با توجه به اینکه در نظام جدید آموزش و پرورش تمام دانش‌آموزان اعم از هنرستانی و نظری بدون گذراندن پیش‌دانشگاهی و با ۱۲ سال درس خواندن فارغ‌التحصیل می‌شوند، فرد دیپلمه هنرستانی علاوه بر امکان ورود به دانشکده‌‌های فنی و حرفه‌ای وزارت علوم(آموزشکده‌های سابق آموزش و پرورش)، امکان تجربه روش‌های جدید را نیز خواهد داشت.در این رابطه آموزش و پرورش به دنبال این است که از وزارت علوم درخواست ایجاد یک گروه آزمایشی جدید با عنوان فنی و حرفهای را علاوه بر گروههای آموزشی پنجگانه فعلی در آزمون سراسری مطرح کند که تاکنون به دلیل مشکل پیش دانشگاهی امکان اجرای چنین روشی نبوده است اما با تغییرات نظام آموزش و پرورش به نظر میرسد امکان اجرای این روش بهتر فراهم شود.

خبر ویژه ، اخبار مهم و فوری کسب و کار و موفقیت

مدرسهمشاوره

محمد گنجیمشاهده نوشته ها

محمد گنجی مدرس ، مولف و کارشناس ارشد کسب و کار تالیف 32 جلد کتاب تدریس و مشاوره از 1370

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.