زلزله یا زمین لرزه ، علت زلزه ، پیش بینی زلزله ، علائم زلزله

نوشته محمد گنجی جمعه - ۳۰ آذر ۱۳۹۷

زلزله یا زمین لرزهه ، علت زلزه ، پیش بینی زلزله ، آیا می شه زمین لرزه رو پیش بینی کرد چه زمانی و  با چه دستگاهی ممکنه بتونیم ؟
زلزله یا زمین لرزه ، علت زلزه ، پیش بینی زلزله ، علائم زلزله
زمین لرزه یا زلزله لرزش و جنبش زمین است که به علّت آزاد شدن انرژی ناشی از گسیختگی سریع در گسل‌های پوستهٔ زمین در مدّتی کوتاه روی می‌دهد. محلّی که منشأ زمین‌لرزه است و انرژی از آنجا خارج می‌شود را کانون ژرفی، و نقطهٔ بالای کانون در سطح زمین را مرکز سطحی زمین لرزه می‌گویند. پیش از وقوع زمین‌لرزهٔ اصلی معمولاً زلزله‌های نسبتاً خفیف‌تری در منطقه روی می‌دهد که به پیش‌لرزه معروف‌اند. به لرزش‌های بعدی زمین‌لرزه نیز پس‌لرزه می‌گویند که با شدّت کمتر و با فاصلهٔ زمانی گوناگون میان چند دقیقه تا چند ماه رخ می‌دهند.

زلزله یا زمین لرزه ، علت زلزه ، پیش بینی زلزله

زمین لرزه نتیجهٔ رهایی ناگهانی انرژی از داخل پوسته زمین است که امواج ارتعاشی را ایجاد می‌کند. زمین‌لرزه‌ها توسط دستگاه زلزله‌سنج یا لرزه‌نگار ثبت می‌شوند. مقدار بزرگی یک زلزله متناسب با انرژی آزاد شده زلزله است. زلزله‌های کوچک‌تر از بزرگی ۳ ریشتر اغلب غیر محسوس و بزرگ‌تر از ۶ ریشتر خسارت‌های جدی را به بار می‌آورند.در نزدیکی سطح زمین، زلزله به صورت ارتعاش یا گاهی جابجایی زمین نمایان می‌شود. زمانی که مرکز زمین‌لرزه در داخل دریا باشد، در صورت تغییر شکل زیاد و سریع بستر دریا باعث ایجاد سونامی می‌شود که معمولاً در زلزله‌های بزرگ‌تر از بزرگی هشت ریشتر اتفاق می‌افتد. ارتعاشات زمین باعث ریزش کوه و همین‌طور فعالیت‌های آتشفشانی می‌شوند.در حالت کلی کلمۀ زمین‌لرزه هر نوع ارتعاشی را در بر می‌گیرد – چه ارتعاش طبیعی چه مصنوعی توسط انسان – که موجب ایجاد امواج ارتعاشی می‌شود. زمین‌لرزه‌ها اغلب نتیجه حرکت گسل‌ها هستند، و همین‌طور می‌تواند حاصل فعالیت‌های آتشفشانی، ریزش کوه‌ها، انفجار معدن‌ها و آزمایش‌های هسته‌ای باشد.نقطهٔ آغازین شکاف لرزه را کانون می‌نامند. مرکز زمین‌لرزه نقطه‌ای در راستای عمودی کانون و در سطح زمین است. زلزله  واژه‌ای از ریشه عربی زلزل به معنی لرزش است. در گذشته زلزله را بومهن می‌نامیدند که برگرفته از بوم‌مثنه مرکب از بوم (زمین) و مثنه (حرکت) به معنی حرکت زمین است

پیش بینی زلزله

پیش بینی زلزله : منظور از پیش بینی زلزله یعنی اینکه زلزله در کجا و چه زمانی و با چه قدرتی ممکن است اتفاق بیافتد . اینکه زلزله ها در کجا رخ میدهند امروز کما بیش قابل پیش بینی است . اما اینکه کی و با چه قدرتی هنوز در پرده ابهام است . با اینکه انسان در صدد پیش بینی حوادث طبیعی از جمله زلزله با توجه به قرائن هست و از آروزهای بشر محسوب می شود اما هنوز دانشمندان نا امیدانه در تلاشند تا راهی برای پیش بینی حوادث کنترل نشدنی چون زلزله بیابند.سابقه پیش بینی زلزله بر می گردد به زمان امپراطوریهای چین که از منجمین می خواستند تا زلزله ها را یش بینی نمایند چرا که در تصور مردم چین زلزله نشانه خشم خداوند بر امپراطور است.امروز کشورهای پیشرفته و صاحب علم ودانش دانشمندان خود را موظف نموده اند تا دراین زمینه دست به کاوش بزنند ولی هنوز به نتایج امیدوار کننده نرسیده اند .در هر حال پژوهشگران با تحت نظر قرار دادن تغییرات ژئو فیزیکی ، ژئو شیمیایی ، زیست شناختی در مناطقی که احتمال زلزله می رود سعی کرده اندبه شواهد علمی دست یابند . اگر چه پاره ای از زلزله ها با توجه علائم از قبل پیش بینی شد واز خطرات ان کاسته شد اما وجود همان علائم در جای دیگر یا عدم وجود هر یک از علائم فوق نتوانسته موفقیت آمیز باشد.

علائم زلزله :

کاهش لرزش های کوچک زمین – تغییر شکل پوسته زمین – تغییر سطح آب چاهها – افزایش فاصله زمین در محل شکستگی ها و گسل ها – تغییر دمای زمین وخروج گازها – تغییر مقاومت الکتریکی در سطح زمین – رفتار حیوانات

توصیه های لازم هنگام وقوع زلزله:

یکی از کارهای مهم آن است که خود را آماده کنیم تا در صورت وقوع زلزله، بدانیم باید چه کار کنیم. آماده بودن و دانستن این‌که موقع زلزله چه کاری باید انجام داد، می‌تواند در صورت وقوع زلزله بعدی جان بسیاری از افراد را نجات دهد
زمان وقوع زلزله قبل از هر چیز آرامش خود را حفظ کنید. ترس و وحشت، سرعت عمل و صحت رفتار شما را کاهش می‌دهد. پس با اعتماد به نفس به سرعت نکات ایمنی را انجام دهید
دورۀ متوسط یک زمین‌لرزه زیر ۳۰ ثانیه است، اما برای زلزله‌های شدیدتر این زمان می‌تواند به چند دقیقه نیز برسد
به محض احساس وقوع زلزله، اگر ساختمانی یک طبقه است و نزدیک در خروجی هستید، سریعاً از آن خارج شوید و به فضای باز بروید.
در صورتی که در ساختمان اداری چندین طبقه یا در مدرسه هستید، هر چه زودتر به زیر میز تحریر پناه ببرید و به طرف راه‌های خروجی هجوم نبرید، زیرا ممکن است همه همین تصمیم را داشته باشند و پلکان‌ها شکسته یا با جمعیت مسدود شده باشند.
سعی کنید زیر یک میز پناه بگیرید..
زیر میز محل مناسبی برای پناه‌گیری است. در کلاس مدرسه زیر میز تحریر خود پناه ببرید
اگر به میز دسترسی ندارید به کنار دیواری بروید و به آن بچسبید.
مثلث زندگی: در سایۀ لوازم خانه مانند کنار مبل، یخچال، ماشین لباسشویی و … پناه بگیرید تا در صورت ریختن آوار در فضای بین وسیله و آوار (مثلث زندگی) محفوظ بمانید.
اگر خارج از ساختمان هستید، از نزدیک‎شدن به ساختمان‌های بلند، دیوارها و دیگر اشیایی که ممکن است فرو بریزد اجتناب کنید.
اگر داخل ساختمان هستید، مواظب افتادن آجر، لوستر و سایر وسایلی که ممکن است بلغزند یا واژگون شوند، باشید. از پنجره‌ها و آیینه‌ها فاصله بگیرید و در صورت احساس خطر به زیر میز، تخت‌خواب، میان چارچوب‌های محکم درب – که شیشه و پنجره ندارند – یا به گوشه‌ای دور از پنجره‌ها پناه ببرید.
محل امنی در داخل ساختمان انتخاب کرده و تا پایان لرزه‌ها در آنجا پناه بگیرید.
قبل از اتمام لرزه‌ها سعی کنید از محل خارج شوید.
سعی کنید تا وقتی تکان‌ها رفع نشده سر جای خود بمانید. سپس در کمال خونسردی و نظم محل را ترک کنید
یکی از مهم‌ترین کارهایی که قبل از وقوع زمین‌لرزه باید انجام دهید، تهیه جعبۀ کمک‌های اولیه و انتخاب جای مناسب و ایمن برای دسترسی آسان به آن است.

بازدیدها: ۲۱۴۰