آموزش از راه دور در آموزش و پرورش ایران – آموزش مجازی

نوشته محمد گنجی شنبه - ۷ مهر ۱۳۹۷

آموزش از راه دوردر آموزش و پرورش ایران – آموزش مجازی راهبرد جدید برای قراردادن امکانات آموزشی برای همه ی کشور.
آموزش از راه دور در آموزش و پرورش ایران - آموزش مجازی
آموزش از راه دور در آموزش و پرورش ایران در ششم آذر ماه ۱۳۷۵ر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی ایجاد  و شروع به کار کرد مطالعه تجربه‌های جهانی و تدوین اصول اجرایی این شیوه آموزشی در آموزش و پرورش کشور، قریب به هشت سال طول کشید تا اینکه در سال ۱۳۸۳ با صدور مجوز راه‌اندازی ۱۲۰ مرکز آموزش از راه دور، این شیوه آموزش جای خود را در سطح کشور پیدا کرد شیوه آموزش از راه دور که تحت مدیریت سازمان مدارس غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی وزارت آموزش و پرورشاجرا می‌شود با ۱۷۲۲ مدرسه و ۲۰۰ هزار دانش‌آموز در داخل و خارج کشور، در سال تحصیلی ۹۴ – ۹۳ وارد بیست سالگی شد.

آموزش از راه دور در آموزش و پرورش ایران – آموزش مجازی

آموزش از راه دور یک فرصت برای بازماندگان از تحصیل یا علاقمندان بهره‌مندی از آموزش است که با وجود قرار داشتن در سن آموزش اما به دلایلی نظیر معلولیت جسمی امکان حضور در مدارس حضوری را ندارندآموزش از راه دور در جهان با آموزش مکاتبه‌ای شروع شده و به تدریج رشد پیدا کرده تا به تسخیر فضای مجازی رسیده است. «آموزش از راه دور» در برخی کشورها به عنوان یک نظام آموزشی و در برخی به عنوان یک روش آموزشی مورد توجه قرار دارد؛ این نوع آموزش در ایران به عنوان روش آموزشی شناخته می‌شودویژگی‌های مدارس آموزش از راه دور، واجدین بهره‌گیری از آموزش از راه دور، شیوه آموزش، شیوه تامین معلمان، دوره‌های دایر آموزش از راه دور و … در این روش آموزشی در آموزش و پرورش ایران در جدول آمده است:

 

ویژگی‌های مدارس آموزش از راه دور

واجدین بهره‌گیری از آموزش از راه دور

شیوه آموزش

شیوه تامین معلمان

دوره‌های دایر آموزش از راه دور

شیوه تامین فضای فیزیکی

توضیحات

* دانش‌آموزان لازم‌التعلیم
* دانش‌آموزان بزرگسال که فرصت اول آموزش را از دست داده و شرایط سنی‌شان سپری شده است

*آموزش کتاب پایه
*آموزش دیداری و شنیداری
*آموزش الکترونیکی

*نیروهای رسمی آموزش و پرورش
*معلمان بازنشسته
*نیروهای آزاد

* نظام قدیم
* نظام جدید
*راهنمایی
*دبیرستان *پیش‌دانشگاهی
*کار و دانش
*متوسطه اول *متوسطه دوم

*فضای احداثی و خریداری شده
*فضای استیجاری یا نوبت دوم مدارس دولتی و غیردولتی
*فضای مسکونی دارای شرایط تبدیل به فضای آموزشی

هزینه تحصیل این افراد بسیار اندک است. نظام آموزش از راه دور قدمت جهانی دارد و ۶۰ کشور دنیا از سیستم آموزش از راه دور استفاده می‌کنند اظهار کرد: این روش برای ادامه تحصیل بسیار به صرفه است.آموزش به دانش آموز در این سیستم یک چهارم به صورت حضوری و مابقی به شکل غیرحضوری است. گروه‌هایی که امکان ادامه تحصیل در مدارس آموزش از راه دور دارند : گروه نخست لازم التعلیم‌ها هستند که شامل افراد دارای معلولیت، متأهل و افرادی که به مدرسه دسترسی ندارند می‌شود، گروه دوم نیز افرادی هستند که شرایط سنی حضور در مدرسه عادی را از دست داده‌اند. شیوه آموزش در این مدارس نیمه حضوری و غیر حضوری است و برای هر درس شش ساعت امکان حضور در کلاس برای رفع اشکال فراهم شده است.شهریه این مدارس بسیار اندک است و در مقایسه با سایر هزینه‌های آموزشی ناچیز محسوب می‌شود. هزینه تحصیل برای افراد لازم التعلیم رایگان و به عهده آموزش و پرورش و برای افراد بزرگسال به عهده شخص فراگیر خواهد بود.کیفیت بخشی به مدارس آموزش از راه دور راهبرد اصلی در سال تحصیلی پیش روست.

آموزش از راه دور، روشی نوین در نظام تعلیم و تربیت

آموزش از راه دورر آموزشی غیرحضوری و نیمه حضوری براساس برنامه های مصوب وزارت آموزش و پرورش برای آموزش تمام یا بخشی از موضوعات درسی دوره متوسطه اول (راهنمایی سابق) و متوسطه دوم با تاکید بر فراگیری دروس از طریق دیداری، شنیداری و کاهش حضور در کلاس درس تعریف می شود این تعریف مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی است که در ششم آذرماه سال ۷۵ مصوب شده است . آموزش از راه دور در ایران دارای پیشینه ای است در سال ۱۳۵۶ آموزش از راه دور در نظام آموزش عالی و دانشگاه ابوریحان فعالیت خود را آغاز کرد تا اینکه در سال ۱۳۶۵ دانشگاه پیام نور به وجود آمد ، مساله آموزش از راه دور مورد توجه مسوولان آموزش و پرورش قرار گرفت و حرکت اولیه آن در سال ۱۳۷۵ آغاز شد ، در این رابطه شورای عالی انقلاب فرهنگی موسسه ای را به ثبت رساند که این موسسه تولیت آموزش از راه دور را در آموزش و پرورش به عهده گرفتزمینه اجرایی این مصوبه به سال ۱۳۸۳ می رسد، در این سال مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی تکمیل شد و عملا از مهر ۱۳۸۳ اولین مراکز آموزش از راه دور که ۱۲۰ مرکز بود در کشور فعالیت خود را آغاز کرد.
>در آموزش از راه دور که امروزه به آن ˈآموزش دورˈ می گویند بُعد مسافت معنا ندارد در بیش از ۶۰ کشور جهان از این سیستم بهره گرفته می شود. در برخی کشورها به عنوان یک نظام آموزشی در کنار آموزش رسمی دیده می شود و در برخی کشورها به شکل یک روش آموزشی است در ایران نیز به عنوان یک روش آموزشی در کنار روش حضوری دیده می شوداساسا رسالت آموزش از راه دور به عنوان یک نظام مکمل است به عنوان یک فرصت دوم آموزشی برای بازماندگان از تحصیل. طبق مصوبات شورای عالی آموزش و پرورش بازماندگان از تحصیل به دو گروه تعریف می شوند یک سری دانش آموزان لازم التعلیمی که شرایط آموزش حضوری را دارند اما امکان و شرایط دسترسی به آموزش حضوری را ندارند مثل دانش آموزان در روستاهایی که بعد مسافت زیاد است و دوره متوسطه اول و دوم را در آن مناطق نداریم محدوده فعالیت آموزش از راه دور در شرایط فعلی دوره متوسطه اول و دوم است و شامل دوره ابتدایی نمی شود . گروه اول دانش آموزان لازم التعلیم هستند دانش آموزانی که امکان دسترسی به شرایط آموزشی را ندارند که دسته بندی می شوند و گروه دوم دانش آموزانی که فرصت اول را از دست می دهند به این افراد بزرگسال می گوییم به این معنا که شرایط سنی روزانه را بنا به هر دلیل از دست داده اند و اکنون قصد دارند از این ظرفیت استفاده کنند. آموزش از راه دور وظیفه دارد این گروه از دانش آموزان را پوشش دهد.

آموزش از راه دور در سایر کشورها

با مقایسه آموزش از راه دور در کشورهای دیگر در می یابیم که این نوع آموزش به دلایل زیادی به وجود آمده است از جمله در کشورهای آفریقایی به دلیل تنگناهای اقتصادی و نارسایی های موسسات آموزشی است و در جایی مثل استرالیا به دلیل گستردگی و پراکندگی کشور است، در برخی جاها به دلیل ناکافی بودن ظرفیت های آموزش حضوری مثل چین و هندوستان است و در برخی کشورها آموزش را به عنوان یک آموزش مادام العمر تلقی می کنند مثل کشورهای اروپایی و آمریکاییدر کشور ما هم به دلیل وسعت زیاد به این آموزش نیاز داریم و طبیعتا آموزش و پرورش هر چقدر هم تلاش کند باز در تامین منابع مشکل دارد و نکته دیگر اینکه اگر بخواهیم فلسفه آموزش از راه دور را داشته باشیم در مبانی دینی می توانیم آن را جستجو کنیمبنابراین به دلایل زیادی، آموزش از راه دور در مجموعه آموزش و پرورش یک ضرورت است از سال ۱۳۸۳ که این فعالیت شروع شده به تدریج مراحلی را طی کرده من در سه زمان و شش دسته آموزش از راه دور را خدمتتان عرض می کنمدر گذشته و حال و آینده، در گذشته آموزش از راه دور دو مرحله را پشت سر گذاشته، یکی تاسیس و ایجاد و دوم توسعه. در بدو کار ۱۲۰ مرکز داشتیم که این مراکز آموزش از راه دور دو هزار مرکز توسعه پیدا کرد.
یک ابهام در سال های گذشته در ماموریت های آموزش از راه دور به وجود آمد و بعد مرحله دوم یک توقف به معنای کاهش فعالیت و یک شیب ملایم در فعالیت ها و مسایل مختلف داشتیمآموزش از راه دور وقتی به وجود آمد یک سری زیرساخت های قانونی و شرایط اساسی لازم داشت که سال های اول به تدریج تکمیل شد، اکنون این مراکز تغییر نام داده و به آنها مدارس آموزش از راه دور گفته می شود چون تمام مولفه های یک مدرسه در این مراکز وجود دارد بنابراین طبق مصوبه شورای عالی اداری، مراکز به مدرسه تغییر نام پیدا کرددر اوایل به تدریج میل به آموزش های نیمه حضوری و غیر حضوری شدت پیدا کرد و این مراکز افزایش یافت ، تعداد مراکز باعث شد که آن نظارت و کنترل لازم اعمال نشود و این مساله باعث شد در شرایط حال ابهام به وجود آمد که آیا این تعداد مدرسه ضرورت دارد در کشور فعالیت کند یا خیر؟ این ابهام به عنوان یک بحث کارشناسی در دستور کار آموزش و پرورش قرار گرفت و دو اتفاق افتاد که روند کار را کاهش داد اول اینکه مصوبه ای در جلسه ۱۴۵ شورای عالی اداری گذشت که بر اساس آن موسسات آموزش از راه دور مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی به آموزش وپرورش انتقال داده شد، نکته دیگر این بود که مصوبات گذشته شورای عالی آموزش و پرورش محدوده فعالیت این مدارس را محدودتر کرد، یک گروه دانش آموزانی که می توانستند در این سیستم فعالیت کنند از این مجموعه حذف کرد و تعدادی از مراکز هم وقتی به تدریج دانش آموزان خود را از دست دادند، متوقف شدندانتقال مدارس آموزش از راه دور به مدارس بازتاب های زیادی داشت از جمله اینکه چون این مدارس به صورت غیر دولتی اداره می شوند، وقتی با کاهش دانش آموز مواجه شدند عملا فعالیت آنها متوقف شد.
بر اساس مصوبه ۸۴۹ شورای عالی آموزش و پرورش، این مراکز حق ندارند بازماندگان از تحصیل را شناسایی کنند و اعلام کردند ادارات و مناطق آموزش و پرورش باید نیاز سنجی کنند و افراد بازمانده از تحصیل را به مرجع مربوطه معرفی کنند و در واقع مسوولیت را از این مراکز گرفتند و دیگر اینکه قبلا این موسسات امتحانات را خودشان برگزار می کردند اما اینها را محول کردند به بزرگسالان، که آنها این امتحانات را برگزار کنند سوم این بود که گفتند شما حق ندارید در مدارس کار دانش مهارت ارایه کنید و این حق را از آنها گرفتند این تمرکزگرایی باعث شد موسسات آموزش از راه دور سیر نزولی پیدا کنند قبلا اینها ساختار مستقل داشتند اما بر اساس برخی مصوبات به زیر چتر آموزش و پرورش آمدند.در شرایط حال که بیش از یک سال است کار می کنیم اولین کار بعد از توقف و یا کاهش فعالیت مدارس آموزش از راه دور، آسیب شناسی بود به گونه ای که با کمک دبیرخانه شورای عالی آموزش و پرورش ابهاماتی که در این سیستم ایجاد شده بود را با در نظر گرفتن قوت ها، ضعف ها، فرصت ها و تهدیدها احصا کردیم و به گونه ای ما بعد از جمع بندی به این نتیجه رسیدیم که مشکلات آموزش از راه دور را در چهار دسته می توان تقسیم کرد یک سری مشکلات فرهنگی است، یک سری مشکلات ساختاری، یک سری محتوایی و یک سری مشکلات پشتیبانی است.dir=”RTL”>حدود ۲۰۰ عنوان در این قسمت مشکل شناسایی کردیم متناسب با اینها راهکار پیشنهاد شد و دو نکته باعث شد که آموزش از راه دور فعالیت هایش کاهش یابد یکی مصوبه شورای عالی اداری بود که باعث تغییر این ساختار شد، ساختاری که قبلا به عنوان یک موسسه با اختیارات کافی بود، به یک مدیریت ذیل یک سازمان تبدیل شد، و ساختار را از نظر عملکردی دچار مشکل کرد.
مصوبه ۸۴۹ آموزش و پرورش نیز چند نکته داشت یکی اینکه ما دانش آموزان لازم التعلیم یعنی کسانی که امکان حضورشان در آموزش رسمی و حضوری فراهم نیست را در این مدارس داشته باشیم طبق قانون هم آموزش و پرورش مکلف است سرانه اینها را پرداخت کندآموزش و پرورش در آن شرایط با تنگناهای مالی مواجه بود و امکان تامین سرانه مالی را نداشت و گفتند از این ظرفیت نمی خواهیم استفاده شودبه همین دلیل رویه ورود دانش آموز لازم التعلیم را تغییر دادند قبلا موسس به عنوان بخش غیر دولتی افراد را شناسایی و به کمیسیون خاص در ادارات آموزش و پرورش معرفی کرد و آنها تشخیص می دادند که این دانش آموز شرایط حضور در مدرسه روزانه را ندارد یا خیر؟نکته دوم این بود که دانش آموزان متاهل دختر و پسر که در آموزش رسمی با محدودیت مواجه بودند می توانستند از امکانات آموزش از راه دور استفاده کنند که البته با مصوبات جدید بخش پسران حذف شد یعنی فرزندان کار و پسرانی که کار می کنند شرایط روزانه را دارند و طبق این مصوبه دیگر نمی توانستند در مدارس آموزش از راه دور تحصیل کنند و باید وارد مدارس روزانه می شدندنکته سوم اینکه اجازه برگزاری امتحانات بنا به دلایلی که قابل بررسی است از مدارس سلب شد و طبق دستور العمل جدید باید امتحانات در مدارس دولتی برگزار می شد یکی از دلایلی که باعث شد این مصوبه انجام گیرد عده ای معتقد بودند که امتحانات در مدارس آموزش از راه دور آسان گرفته می شود و ممکن است خروجی دانش آموز این مدارس مد نظر آموزش و پرورش نباشد.
البته این موضوع یک نظریه و دیدگاه بود و هیچ تحقیق کاملی دراین رابطه صورت نگرفته بود . آموزش از راه دور یک شعار خوبی داشت و آن آموزش آسان، کیفیت، همه جا و برای همه، بود و یکی از دغدغه مسوولان آموزش و پرورش این بود که جایی امتحانات برگزار شود که نظارت آموزش و پرورش بیشتر باشد به همین جهت این مصوبه انجام شدنکته دیگر در آموزش از راه دور در متوسطه اول و متوسطه دوم این بود که در رشته های نظری و کار دانش اجازه فعالیت داشتیم اما اجازه فعالیت فنی و حرفه ای داده نشده بود، در کار دانش گذشته به این شکل بود که مدارس ما اگر امکان ارایه مهارت داشتند کارگاه های مهارت را مهیا می کردند و دانش آموز پس از گذراندن بخش مهارتی به صورت حضوری و پاس دروس عمومی، منجر به صدور مدرک تحصیلی می شد.لذا در مصوبه ۸۴۹ مهارت را از مدارس سلب کردند و گفتند دانش آموزی که می خواهد در کار دانش تحصیل کند گواهی مهارت را از مراکزی که تحت فنی و حرفه ای یا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و یا سازمان تبلیغات هستند را از آنجا بیاورد و دروس عمومی را در مدرسه سپری کند تا بتواند مدرک تحصیلی دریافت کند.
برای بازنگری درباره دلایل این کاهش هفت کارگروه به شکل تخصصی مشغول کار شدند تا زیر ساخت های آموزش از راه دور را با تجربه ۱۰ ساله با شرایط بومی آموزش و پرورش در راستای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش مورد بازنگری قرار دهند تا از این ظرفیت برای آموزش و پرورش کشور استفاده شودیکی از این کارگروه ها برنامه ریزی و پژوهش است ما می خواهیم کارها مبنای پژوهشی داشته باشد، کارگروه دوم توانمندسازی نیروی انسانی متناسب با شرایط این بخش، کارگروه سوم آموزش های مجازی و اکترونیکی استآنچه که در مستندات قانونی برای فعالیت مدارس آموزش از راه دور آمده استفاده از سه روش کتاب محور، دیداری ، شنیداری و آموزش های الکترونیکی است که ما اکنون بیشتر در بخش اول و دوم مانده ایم و هنوز از ظرفیت های بخش سوم به خوبی استفاده نکرده ایم. در بخش سوم از مجموع یک هزار و ۷۵۱ مدرسه، تنها ۱۰ مدرسه یا مرکز ما که فعالیت های خارج از کشور انجام می دهند از آموزش های الکترونیکی برخوردارند و مدارس داخل کشور بنا به تشخیص شورای عالی آموزش و پرورش هنوز به طور رسمی وارد این آموزش ها نشده انداز مجموع ۲۰۶ هزار دانش آموز زیر پوشش مدارس آموزش از راه دور، ۵۷۰ دانش آموز در این ۱۰ مرکز خارج از کشور مشغول به تحصیل هستندما می خواهیم بخش زیرساخت های آموزش های الکترونیکی را در بحث آموزش نیمه حضوری و حتی به عنوان کمک به مدارس روزانه آماده کنیم.
کارگروه دیگر تولید محتوا است ما در مدارس آموزش از راه دور همان محتویات آموزش رسمی که کتاب مورد نظر آموزش و پرورش و سازمان پژوهش و برنامه ریزی است را پی گیری می کنیم اما از آنجا که فراگیر ما شرایط متفاوتی دارد لازمه آن این است که تنوع سفره محتوایی دانش آموزان را غنا ببخشیمدر گذشته تعدادی از کتاب های درسی را به صورت خودآموز چاپ کردیم که دانش آموزان از این ظرفیت استفاده می کنند این کتاب ها بدون معلم هم قابلیت فراگیری دارد، همچنین تعدادی سی دی آموزشی تولید کردیم و در گذشته ۹۲ عنوان کتاب درسی کتاب خودآموز و ۲۵۶ عنوان نرم افزار آموزشی تولید شده استکارگروه دیگر فعالیت های فرهنگی و پرورشی است براساس آسیب شناسی صورت گرفته در بخش های فرهنگی و پرورشی کمتر کار شده که بنا داریم با همکاری معاونت پرورشی و فرهنگی و تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش این بخش را غنا بخشیمکارگروه دیگر مدارس خارج از کشور است از آنجا که تعداد زیادی دانش آموزان ایرانی خارج از کشور داریم که ممکن است در مدارس ما تحصیل نکنند رسالت این مجموعه آن است که این دانش آموزان را جذب کندآیین نامه های آن اکنون در حال بازنگری است و حرکت های اولیه در این بازنگری آن است که در سال های گذشته در دستور العمل ساماندهی نیروی انسانی آموزش و پرورش، نیروی انسانی به این مدارس مامور نمی شد، اولین اتفاقی که افتاد این است که برای سال تحصیلی ۹۴-۹۳ برای مدارس آموزش از راه دور، مدیری مامور از آموزش و پرورش می گیرند این مدیر هم به مدارس کمک می کند و هم بعد نظارت را تقویت می کندقدم بعد اصلاح مصوبه ۸۴۹ است که در دستور کار شورای عالی است پیش نویس آماده شده که با مامور شدن مدیر به این مدارس، امتحانات به این مدارس انتقال می یابد.
باید گفت که در آموزش و پرورش بحث آزمون خطاست مصوبه ۸۴۹ یک بار اجرا می شود و بعد از چند سال پس رفت بار دیگر سعی داریم به نقطه اول برگردیم که البته نقطه اول هم مطلوب نبوده استنوع نگاه و نگرش مسوولان ستاد نسبت به بحث آموزش دو نوع نگرش است، نگرش شناخت گرایی و رفتارگرایی که هر یک طیف خاص خود را دارند و اینها پشت درهای بسته تصمیم می گیرند و خودشان هم اجرا می کنندو. نظام آموزشی ما با اینکه باید یک روال نظام مند داشته باشد هر چند سند تحول وجود دارد اما در برخی موارد اجرا نمی شود و آنچه در پیش نویس بوده و آنچه که تصویب شده تفاوت ماهوی پیدا کرده است و بازهم سلیقه و تشخیص مسوولان ملاک قرار می گیردآنچه که تعریف آموزش از راه دور و استاندارد جهانی است با آنچه که در کشور ما اجرا می شود بسیار متفاوت است، آموزش از راه دور که از دهه ۸۰ در آمریکا و کشورهای توسعه یافته اجرا شد و ما نیز آن را بعد از سال ها اجرا کردیم اما به صورت ناقص. که ناشی از نوع نگرش ها استنگرشی درکشور می گوید اینترنت نوین تهدید است که اثر خود را روی آموزش الکترونیک می گذارد اکنون عده ای در آموزش و پرورش معتقدند که آموزش باید حضوری باشد و اصولا شورای عالی انقلاب فرهنگی آموزش غیرحضوری را تصویب نکرده و گفته نیمه حضوری و خود همین هم مشکلاتی دارد که می گویند آموزش باید حضوری باشددر آمریکا هم که آموزش الکترونیک اجرا شد گفتند آموزش الکترونیک فرصت خلاقیت و شکوفایی را از بین می برد.
اساسا در ورود به پدیده های جدید همواره برخی مقاومت می کنند و هنوز هم عده ای از کارشناسان آموزش از راه دور را کامل نمی دانند و معتقدند که فعل و انفعالات تربیتی در این نوع آموزش اتفاق نمی افتددر مدتی که آموزش از راه دور توانست خودش را حفظ کند حقانیت و مفید بودن آن ثابت شد، تمام دغدغه این سیستم دانش آموز بازمانده از تحصیل است ما هنوز هم افرادی را داریم در نقاط مختلف کشور که از فرصت های آموزشی بهره مند نیستندمی گویند سیستم آموزشی ما با ساز و کارهایی که دارد دچار مرگ مغزی شده به این معنا که مدرسه عملا در بحث آموزش نقش چندانی ندارد و تعلیم و تربیت غیر رسمی دارد جای مدرسه را پر می کند و مدرسه دیگر کاره ای نیستما باید نگرش ها را بررسی کنیم بحث مدرسه محوری در مقطعی مطرح شد و اکنون مدیران مدارس برای کوچکترین مسایل به دنبال بخشنامه هستند و خودشان نقشه راه ندارند که این نگرش باید اصلاح شود. از دیرباز بین صف و ستاد در آموزش و پرورش شکاف وجود داشته و معلمان اعتمادی به بخش ستاد ندارند ، باید این شکاف را پر کنیم که منوط به اصلاح نگرش است . معتقدیم آموزش از راه دور می تواند در بحث عدالت آموزشی موثر باشد و مساله دیگر اینکه در نقشه راه ارایه خدمات نوین آموزشی و الکترونیک است که معتقدم آموزش از راه دور باید به سمتی برود که علمدار آموزش الکترونیکی و آموزش از راه دو باشد با زیرساخت های لازم.آموزش از راه دور قرابت زیادی با آموزش شهروندی دارد ما باید آموزش را در کل جامعه تسری بدهیم تا بتوانیم شهروندانی مسوول بار آوریم که به دلایل مختلف این کار انجام نشده است. اتاق فکر آموزش و پرورش که شورای عالی آموزش و پرورش است باید اصلاح شود و تفکرات نو و تحول گرا به این اتاق تزریق وارد شوند تا مشکلات آموزش و پرورش را بشناسند.
آموزش و پرورش با تصویب سند تحول بنیادین در مسیر خوبی قرار گرفته است، سند محتوای غنی دارد تمام آموزش و پرورش باید در این سمت قرار گیرندآموزش و پرورش بخش فکور جامعه است و طرح دیدگاه های متفاوت به پختگی آن کمک می کند ما در این مسیر بنا داریم اشکالات در آموزش اصلاح شود. یکی از اهداف آموزش از راه دور توسعه فرهنگ مشارکت مردم در آموزش و پرورش است و علی اصغر فانی وزیر آموزش و پرورش نیز سیاست هایی چون توانمندسازی نیروی انسانی، عملیاتی کردن بودجه، توسعه مشارکت های مردمی و تمرکز زادیی را برای ادامه فعالیت ها اعلام کرده اندما نه در مقام تقلید بلکه به عنوان یک نیاز آموزش از راه دور را ضروری می دانیم اما این آموزش از راه دور باید آموزش مجازی را در مجموعه آموزش و پرورش مدیریت کند معتقدم در تعاریف اولیه ظرفیت های خوب آموزش نیمه حضوری و غیرحضوری ایجاد شده منتهی ما ظرفیت نیمه حضوری را استفاده کرده ایم و اکنون شیوه متداول ما مدارس نیمه حضوری استبا توجه به اینکه ما در بین دانش آموزان باز مانده از تحصیل هم دانش آموز لازم التعلیم و هم بزرگسال داریم به این آموزش نیاز داریمما به جای اینکه دانش آموزان لازم التعلیم را زیر چتر آموزش بیاوریم آنها را رها می کنیم بعد که بزرگ شدند می گوییم بیایید نهضت سواد آموزی، این چه کاری است اگر آموزش از راه دور را تقویت کنیم این دوباره کاری ها اتفاق نمی افتد.
با مقایسه آمار درمی یابیم که تعداد دانش آموزان و مراکز آموزش از راه دور به مرور کاهش داشته که در بازنگری ها در برنامه کوتاه مدت درصدد رفع مشکلات ان مدارس هستیم و برای توسعه این مدارس پژوهش هایی را در دست انجام داریم. تا مادامی که این پژوهش به پایان نرسد توسعه مدارس را نخواهیم داشتاما در بخش پذیرش دانش آموز به استان ها اعلام شده نهایت تلاش خود را کرده و دانش آموزان لازم التعلیم و بازمانده از تحصیل را شناسایی کننددر برنامه بلندمدت نیز ما باید تعریف درستی از آموزش از راه دور به عنوان یک مدل آموزشی داشته باشیم زیرساخت های قانون و مقررات آن را تعریف کنیم، برخی خلاءها باید اصلاح شودما اکنون در بخشی از این مجموعه آیین نامه های خاص داریم اما در بخش هایی که آیین نامه نداریم باید از قوانین مدارس غیردولتی تبعیت کنیمما باید یک عرصه رقابتی خوب برای سال تحصیلی جدید ایجاد کنیم از این رو بنا داریم با برگزاری جشنواره های رقابتی در ابعاد علمی – پرورشی از تمام ظرفیت مدارس آموزش از راه دور استفاده کنیم.
براساس قانون هزینه سرانه افرادلازم التعلیم را آموزش و پرورش تامین می کند که تاکنون ردیف بودجه خاص نداشته و از فصول مختلف بودجه ای تامین شده است و امکان جذب همه دانش آموزان لازم التعلیم به شرط تامین منابع وجود دارداکنون برای هر دانش آموز در مدارس روزانه یک میلیون و۳۵۰ هزار سرانه آموزشی در نظر گرفته می شود که در مدارس آموزش از راه دور با ۴۰ درصد این مبلغ نیز امکان تحصیل دانش آموزان بازمانده از تحصیل وجود دارد.بزرگسالان هم شهریه تحصیل را باید پرداخت کنند که البته رقم بسیار پایینی است، شهریه بزرگسالان تا سال ۸۸ به صورت متمرکز اعلام می شده و از آن سال به استان ها تفویض اختیار شده و استان ها حدود ۲۷ هزار تومان شهریه ثابت هر نیمسال و هر واحد درسی بین چهار تا پنج هزار تومان در نظر گرفته بودند. دانش آموزانی که کمتر از هشت واحد درسی گرفته بودند نیز شهریه ثابت را نصف پرداخت می کردند آسیب شناسی ترک تحصیل در استان های مختلف متفاوت است ما ۱۶ استان مرزی داریم که مسایل اقتصادی تاثیر می گذارد و مسایل فرهنگی هم وجود دارد به گونه ای که برخی روستاییان حاضر نیستند دانش آموزان دختر در مدارس شبانه روزی حضور پیدا کنند.تجربه نشان داده هر جایی که آموزش و پرورش پررنگ حضور یافته مشکلات کاهش یافته است و در آسیب شناسی به این نتیجه رسیده اند افرادی که مدرک تحصیلی دیپلم دارند در بحث آسیب های اجتماعی تمایل کمتری به کارهای خلاف دارند.اکنون حدود هفت هزار دانش آموز در زندان ها وجود دارند که اداره زندان ها درخواست تحت پوشش قرار دادن این افراد در آموزش از راه دور را داشته است ، ما می توانیم این ظرفیت را در توافق با نیروهای نظامی و انتظامی برای ادامه تحصیل این افراد ایجاد کنیم.همچنین بر اساس آمار نهضت سواد آموزی حدود هشت میلیون نفر از افراد ۱۰ تا ۴۹ سال دارای تحصیلات ابتدایی هستند که مدارس آموزش از راه دور این ظرفیت را دارند تا در راستای ارتقا سطح تحصیلات این افراد اقدام کنند.در هر حال باید بگوییم که هیچ سیستمی بدون اشکال نیست اما نیت موسسان آموزش از راه دور خیر است آنها افرادی دلسوز هستند و سوابقشان نشان می دهد که نسبت به سرنوشت دانش آموزان علاقه مند هستند.در سال تحصیلی جدیدی با بازنگری برخی فعالیت ها امید است سال خوبی به لحاظ کیفیت بخشی داشته باشیم..
.در سال تحصیلی جدید بخش نظارت را به شدت تقویت می کنیم در رویکرد نظارتی هم به ظرفیت های درون سیستمی و برون سیستمی توجه خواهیم کرد و امید است نتیجه پژوهش های خود را امسال ببینیم و برای سال بعد از این تجربیات استفاده کنیم.آ آموزش و توسعه دو مقوله در هم تنیده هستند بدون آموزش از راه دور نمی توانیم جامعه شهروند مدار داشته باشیم، آموزش یک پدیده فراگیر است و باید کشور به سمتی حرکت کند که تعلیم و تربیت رسمی و غیررسمی در یک بردار قرار گیرنداکنون این هم راستایی وجود ندارد نوع نگاه به آموزش باید متحول شود، اتاق فکر آموزش و پرورش باید صاحب یک تئوری منسجم و تحول نگر درباره رویدادهای آموزش و پرورش باشد آموزش و پرورش برای اعمال نقش موثر خود نیازمند یک هسته متحرک اقتضایی نگر است که حاصل نمی شود مگر اینکه نقش مدرسه را پررنگ ببینیم ما باید به این سمت حرکت کنیم که هسته اصلی در آموزش و پرورش مدرسه باشد.